बाबासाहेबांच्या चरणस्पर्शाने अमरावतीची भूमी पवित्र झाली.

डॉ. आंबेडकर डॉ. पंजाबराव देशमुख यांच्या निमंत्रणावरून अमरावतीला आले होते.

अमरावती/१४ - भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त संपूर्ण देश त्यांच्या स्मृतीस आदरांजली वाहत आहे. यावेळी, अमरावती शहराशी निगडित डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या दोन ऐतिहासिक आठवणी अमरावतीच्या रहिवाशांसाठी अत्यंत प्रेरणादायी ठरत आहेत. १३ नोव्हेंबर १९२७ आणि ४ मे १९३६ या दोन तारखा अमरावतीच्या सामाजिक क्रांतीच्या इतिहासात सुवर्ण अक्षरांनी कोरल्या गेल्या आहेत.

* अंबादेवी सत्याग्रह, समानतेचा पहिला आवाज

१९२७ मध्ये, देशाचे पहिले कृषी मंत्री डॉ. पंजाबराव देशमुख यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना अंबादेवी मंदिर प्रवेश सत्याग्रहाचे नेतृत्व करण्यासाठी अमरावतीला आमंत्रित केले होते. हे आमंत्रण स्वीकारून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अमरावतीला आले आणि १३ नोव्हेंबर १९२७ रोजी झालेल्या ऐतिहासिक सभेचे व परिषदेचे अध्यक्षस्थान भूषवले. त्या सभेला आणि परिषदेला बॅरी टिडके, एड. चौबल, आमदार गवई, के. बी. देशमुख, डॉ. भोजराज, डॉ. पटवर्धन, उत्तमराव कदम, मोर्शीचे नानासाहेब अमृतकर, जे. व्ही. नाईक, दत्तात्रय प्रधान आणि दादरचे आर. डी. कावली यांसारखे मान्यवर उपस्थित होते.

* १९३६ मध्ये अभूतपूर्व स्वागत

- विश्रामगृहापासून नेकालेट पार्कपर्यंत सजावट करण्यात आली होती

४ मे १९३६ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी दुसऱ्यांदा अमरावतीला भेट दिली. त्यांच्या स्वागतासाठी हजारो अस्पृश्य बंधू-भगिनींनी रेल्वे स्टेशनपासून विश्रामगृहापर्यंत रस्त्याच्या दुतर्फा रांगा लावल्या होत्या. विश्रामगृहापासून नेकालेट पार्कपर्यंतचा संपूर्ण परिसर रंगीबेरंगी ध्वजांनी सजवण्यात आला होता. त्या वेळी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या दूरदृष्टीच्या भावना व्यक्त करताना सांगितले की, डॉ. पंजाबराव देशमुख आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे सत्याग्रह यशस्वी झाला. ही माहिती संत गाडगेबाबा अमरावती विद्यापीठातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अभ्यास केंद्राचे प्रमुख डॉ. संतोष बनसोद यांनी दिली.

* विद्यार्थ्यांचे प्रेम आणि एक ऐतिहासिक छायाचित्र

१४ नोव्हेंबर १९२७ रोजी, सकाळी ७ वाजता, अमरावतीतील अस्पृश्य विद्यार्थ्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे भव्य स्वागत केले. त्यांना प्रमाणपत्र आणि सुपारी देऊन सन्मानित करण्यात आले. त्यावेळी एक सामूहिक छायाचित्रही काढण्यात आले, जे आज अमरावतीच्या इतिहासातील एक मौल्यवान दस्तऐवज आहे.

* इतिहासाचे प्रतिबिंब

- १३ नोव्हेंबर १९२७ – अंबादेवी मंदिर प्रवेश सत्याग्रह सभेचे अध्यक्षस्थान भूषवले.

– १४ नोव्हेंबर, १९२७ – विद्यार्थी समुदायाने त्यांना सन्मानपत्र आणि एक ऐतिहासिक छायाचित्र सादर केले.

– ४ मे, १९३६ – नेकलेट पार्कमध्ये भव्य स्वागत आणि एक ऐतिहासिक मेळावा.

* त्या महान व्यक्तीचे आगमन भाऊसाहेबांच्या पुढाकारामुळे झाले.

शिक्षण महर्षी डॉ. पंजाबराव देशमुख आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांचा पुढाकार, महान व्यक्ती डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांनी आणि पावलांनी अमरावतीची पवित्र भूमी अधिक पवित्र करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरला. या पुढाकारामुळे, अमरावतीच्या रहिवाशांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार केवळ ऐकलेच नाहीत, तर त्यांना स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिलेही.

चौकट/छायाचित्र मथळा

४ मे, १९३६ रोजी अंबादेवी मंदिरातील सत्याग्रहानिमित्त धर्मांतरासंदर्भात डॉ. आंबेडकरांनी केलेले विधान.